نویسنده در این کتاب داستان شکل‌گیری یا فرایند ساختن سنت علمی اسلامی و رابطه‌اش را با اسلام می‌گوید. این داستان از دیدگاه‌های مختلف جامعه‌شناختی تا تاریخی و متافیزیکی تا علمی روایت می‌شود. نویسنده نشان می‌دهد که هیچ فاصله و گسلی میان دین و علم در اسلام وجود ندارد. وی تبیین می‌کند که چرا الگوی دو عنصری علم و دین که برای تحلیل مسیحیت غربی به کار رفته، برای اسلام کاربست‌پذیر نیست. سپس درباره چنین پرسش‌هایی کاوش می‌کند که در علم اسلامی چه چیزی اسلامی است و آیا تنش‌هایی درون سنت اسلامی وجود دارند که بتوانند مانع شکوفایی فعالیت علمی شده باشند.