کتاب حاضر، درباره شهر و شهرنشینی در ایران است. در این کتاب نگارنده سعی کرده تا در مواقع گوناگون شواهد مثال را بر مبنای برخی از شهرهایی که بیشتر مورد تأمل قرار داده است، مانند: بم، بخارا، بغداد و شماری از شهرها ارائه کند. پهنه‌بندی فرهنگی و استان بندی ایران‌زمین، استان بندی ایران در دوره باستان، پایتخت گزینی در ایران، اصطلاح‌شناسی پایتخت، دارالسلطان و دارالخلافه، سپیده‌دم شهرنشینی در ایران، گردشهرهای پارتی، تلاقی تمدن‌ها و آفرینش شهر ایرانی، گونه شناسی ارگ، سازه‌های آبی شارستان، مکان‌یابی شهر در پیوند آب، بازار در پیوند با محله برخی از محورهای اصلی موردبحث در این کتاب هستند.