به جرئت می‌توان گفت که در تاریخ فرهنگ ایران شخصیت دیگری را چون سعدی نمی‌توان یافت که طی نزدیک به یک قرن زندگی پربار، آن همه وقایع و حوادث شگفت را به چشم دیده و تجربه کرده باشد. او طی چهارده دورة متمایز، نخست در زادگاه خود شیراز دورة حکومت سلغری را شاهد بود که با شکوفایی و آرامش نسبی همراه بوده است. سپس، طی سفر ربع قرنی خود، بیش‌ترین و مهم‌ترین بخش‌های جهان اسلام را در نوردیده و با شگفتی‌های آن آشنا شده است. آن‌گاه، به وطن خود بازگشته و شاهد تأسیس حکومت ایلخانی در ایران بوده است. دورة پایانی زندگی سعدی، هم‌زمان با نابودی ایلخانان فارس و فرمانروایی سلغری و تسلط کامل مغول‌ها در این دیار بود و شیراز با تکان‌های این دگرگونی بر خود می‌لرزید. در این مرحله سعدی تمام توان خود را در مقام یک آموزگار برای حفظ حیاط فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی به کار گرفت...کتاب حاضر، از سه بخش و هر بخش از چند فصل تشکیل شده است. بخش نخست، شامل تاریخچة شیراز و سپس زندگی‌نامة سعدی است. بخش دیگر، شامل اندیشة سیاسی و بخش‌ پایانی، شامل مشرب و مکتب فلسفی صوفیانة خالق «بوستان» و «گلستان» است.