در کتاب حاضر، مؤلف بر آن است تا رمان فارسی را از دیدگاهی جامعه‌شناختی تحلیل کند. بدین منظور ضمن تأکید بر ده رمان برگزیده برای بررسی در این کتاب، سیر کلی رمان فارسی را از اولین نمونه‌های آن تا به امروز در نظر داشته است. مؤلف در درجه اول با توجه به تحلیل جامعه‌شناسی به توصیف رابطه جامعه و اثر ادبی پرداخته است. در یک‌سوی این تحلیل واقعیت‌های اجتماعی قرار دارد و در سوی دیگر بازتاب آن در جهان تخیلی و هنری اثر ادبی. بنابراین محقق از طرفی به توصیف اوضاع سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جامعه می‌پردازد و از طرف دیگر به چگونگی انعکاس آن در اثر ادبی.