در کتاب پژوهشی حاضر، سعی شده است با نگاهی نو، مسئله‌ای از مسائل انسان‌شناسی در عرفان و فلسفه، مورد بررسی قرار گیرد. در این پژوهش از میان عارفان، دیدگاه «ابن عربی» و از میان فیلسوفان «ملاصدرا» و نظریة «حکمت متعالیه» او، بیشتر مد نظر قرار گرفته است. انسان‌شناسی فلسفی، مطالعة انسان‌هاست، از این نظر که ماهیت آنها در تمنای حقیقت برانگیخته می‌شود، اما انسان‌شناسی عرفانی در پی شناختن و شناساندن ویژگی‌های انسان شایسته و به کمال رسیده است. در این میان، حکمت متعالیه را می‌توان تضمین‌کنندة انسان‌شناسی جامعی در میان اندیشمندان مسلمان دانست، چرا که ملاصدرا توانسته است میان معرفت‌های انسان‌شناختی گوناگون ارتباط و هماهنگی برقرار کند.