در این کتاب سراسر سخن از دانش و فن و نوشتن و راه‌های کسب آن‌هاست. این نوشته نشان می‌دهد که هیچ دانش‌اندوزی و قلم‌زنی و هنر ورزی و فناوری راحت به مقصود نمی‌رسد. کتاب از دو فصل تشکیل‌شده است که در فصل نخست از فریضه دانش سخن رفته و فصل دوم به داستان‌ها و رنج‌های علمی و تحقیقی مشاهیر ایران و جهان و دیگر مطالب اختصاص‌یافته است. «بلندهمتی»، «پایان آموختن»، «هدفمندی»، «صبر و پایداری»، «موفقیت و رموز آن»، «رنج پذیری»، «دانشمند مقروض»، «فقر شدید دانشجو»، «سختی فقر»، «استقامت در برابر فقر» عنوان‌های برخی از داستان‌های این کتاب هستند.