جامعة ایران طی چند دهه اخیر، به مثابة جامعه‌ای در حال گذار، درگیر تحولات ساختاری بوده است که از جملة آنها می‌توان به دگرگونی در ساختار جمعیت و جوان‌تر شدن آن، رشد جمعیت دانشجویی و... اشاره کرد. این مساله تغییرات نوپدید ساختی ـ کارکردی را به همراه داشته است. در میان این تغییرات، نظام آموزش عالی با استفاده از یک چهارچوب نظری که پنج سرمشق: اقتصادسنجی، روان‌شناختی، جامعه‌شناختی، مدیریتی و آموزشی را دربرمی‌گیرد، درصدد بوده است تا در ارتقای دانشگاه سنتی ـ تکیه بر نخبه‌گرایی ـ به دانشگاه کارآفرین گام‌های مثبتی را بردارد. ایجاد شرایط رقابتی و نیز استقلال دانشگاهی و آزادی علمی از پیش‌شرط‌هایی است که در این تبدیل‌گرایی مورد تاکید آموزش عالی قرار گرفته است. در کتاب حاضر، کانون توجه نگارنده به دو موضوع «دانشگاه به مثابة جایگاه آگاهی» و «یادگیری در سطح عالی» بوده است. بدین‌منظور هر فصل کتاب به یکی از مهم‌ترین مسایل حوزه و دانشگاه نظیر: استقلال دانشگاهی، آزادی علمی، دانشگاه و مسئلة اسلامی شدن، دانشگاه و کارآفرینی و... اختصاص یافته است.